तपाईं घिन मान्नुहुन्छ, चीनले करोडौं कमाउँछ: हिलोमा हुर्कने जुका कसरी बने विश्वकै महँगो औषधीको अचुक स्रोत ?
सामान्यतया घिनलाग्दो र डरलाग्दो जीव मानिने जुका अहिले चीनमा ‘कालो सुन’ जस्तै मूल्यवान् सावित भएको छ। परम्परागत चिनियाँ औषधि (TCM) र आधुनिक चिकित्सा पद्धतिमा यसको माग अत्यधिक बढेपछि चीनमा जुका खेती एउटा नाफामूलक उद्योगको रूपमा फस्टाएको छ। विशेषगरी चीनको सिचुआन प्रान्तमा निकै उन्नत ढंगले यसको व्यावसायिक उत्पादन भइरहेको छ। हाल चीनभरि २,००० भन्दा बढी यस्ता व्यावसायिक फार्महरू सञ्चालनमा छन्, जहाँ एउटै ठूलो फार्ममा ३० लाखसम्म जुकाहरू पालिने गरिन्छ। तथ्याङ्क अनुसार चीनले वार्षिक करिब ३०० टन सुकेको जुका उत्पादन गरी औषधि र सौन्दर्य प्रसाधनका सामग्री निर्माणमा प्रयोग गर्दै आएको छ।
जुका पालनका लागि करिब ५० मिटर लामा फराकिला पोखरीहरू बनाइएका हुन्छन्, जसलाई चराहरूबाट जोगाउन मसिनो जालीले ढाकिएको हुन्छ। रोचक कुरा के छ भने, यी व्यावसायिक फार्ममा पालिने जुकाहरूले मानिसको रगत नचुसी आहारको रूपमा घोंगी र साना जलचर जीवहरू खान्छन्। उभयलिङ्गी (भाले र पोथी दुवै अङ्ग एउटै शरीरमा हुने) स्वभावका यी जीवहरूले अण्डा पार्छन् र एउटै अण्डाबाट १२ देखि १८ वटासम्म बच्चा निस्कन्छन्। करिब ५ महिनाको पालनपछि वयस्क हुने जुकाहरूलाई सङ्कलन गरी तातो पानीमा उमालेर र घाममा सुकाएर प्रशोधन गरिन्छ।
यसरी तयार पारिएको सुकेको जुकाको धुलो रक्तसञ्चार सुधार गर्न र रगत जम्ने समस्या हटाउन अत्यन्त प्रभावकारी मानिन्छ। यसको औषधीय गुणलाई अहिले विश्वव्यापी मान्यता मिलेको छ; यहाँसम्म कि अमेरिकी खाद्य तथा औषधि प्रशासन (FDA) ले समेत केही विशेष शल्यक्रिया र उपचारमा यसको प्रयोगलाई अनुमति दिएको छ। छालाको चाउरीपना हटाउने सौन्दर्य प्रसाधनमा समेत जुकाको प्रयोग हुन थालेपछि यसको महत्त्व अझ बढेको छ। यसरी चीनले परम्परागत ज्ञान र आधुनिक प्रविधिको फ्युजनमार्फत एउटा सामान्य जीवलाई पनि करोडौंको आम्दानी दिने माध्यम बनाएर विश्वलाई नयाँ व्यावसायिक उदाहरण पेश गरेको छ।