विश्व बजारमा किन छ अंगुरको पातको यति धेरै माग ?
अंगुरलाई सामान्यतया स्वादिष्ट फलका लागि मात्र चिनिने गरिन्छ, तर यसको पात पनि उत्तिकै मूल्यवान् र बहुउपयोगी हुने गर्दछ। विश्वका धेरै देशहरूमा, विशेषगरी मध्यपूर्वी र भूमध्यसागरीय क्षेत्रमा अंगुरको पातलाई एक विशिष्ट खाद्य सामग्रीको रूपमा प्रयोग गरिन्छ। यसको सबैभन्दा लोकप्रिय प्रयोग ‘डोलमा’ (Dolma) नामक परिकार बनाउन गरिन्छ। यो परिकार तयार पार्नका लागि अंगुरका कलिला पातहरूलाई तातो पानीमा नरम बनाएर त्यसभित्र चामल, सुगन्धित मसला, जैतूनको तेल र कहिलेकाहीँ मासुको किमा भरेर आकर्षक तरिकाले रोल गरी पकाइन्छ।
स्वास्थ्यका दृष्टिकोणले अंगुरको पातलाई ‘सुपरफूड’ को श्रेणीमा राख्न सकिन्छ। यसमा एन्टिअक्सिडेन्ट, ओमेगा-३ फ्याटी एसिड र फाइबर प्रचुर मात्रामा पाइन्छ। यसका साथै भिटामिन A, C, E र K का साथै क्याल्सियम र आइरन जस्ता महत्वपूर्ण खनिज तत्वहरू यसमा समाहित हुन्छन्। यसको सेवनले शरीरको सूजन (Inflammation) कम गर्न र पाचन प्रणालीलाई बलियो बनाउन मद्दत गर्दछ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा अंगुरको पातको मूल्य सुन्दा हामीलाई अचम्म लाग्न सक्छ। विशेषगरी खाडी मुलुकहरू र युरोपका सुपरमार्केटहरूमा यसको माग निकै उच्च छ। बजारको अवस्था हेर्दा, लगभग २० देखि २५ वटा कलिला पातहरू भएको एउटा सानो प्याकेटको मूल्य झन्डै ५५० नेपाली रुपैयाँ सम्म पर्ने गरेको देखिन्छ। यस हिसाबले हेर्ने हो भने एउटा मात्र अंगुरको पातको मूल्य करिब २० देखि २५ रुपैयाँ सम्म पर्न जान्छ।
नेपाल जस्तो कृषिप्रधान देशमा अंगुर खेती गर्ने किसानहरूका लागि यो एउटा ठूलो अवसर हो। अहिले हामी केवल फलबाट मात्र आम्दानी लिइरहेका छौँ, तर यदि पातलाई पनि सही तरिकाले संकलन र प्याकेजिङ गरेर बजारीकरण गर्ने हो भने एउटै बोटबाट फलको तुलनामा पातबाट पनि उल्लेख्य आम्दानी गर्न सकिन्छ। विशेषगरी अर्गानिक रूपमा उत्पादित पातहरूलाई प्रशोधन गरी निर्यात गर्न सके यसले किसानको आर्थिक स्तर उकास्न ठूलो टेवा पुर्याउने देखिन्छ।
तसर्थ, अंगुर खेतीलाई केवल फलमा मात्र सीमित नराखी यसको पातको औषधीय र व्यावसायिक महत्वलाई बुझ्नु र यसको सदुपयोग गर्नु आजको आवश्यकता हो।