संसारकै महँगो फल ‘युबारी किंग मेलन’: एउटै दानाको ५० लाख पर्ने रहस्य र नेपालमा यसको सम्भावना

के एउटा खरबुजाको मूल्य ५० लाख रुपैयाँ पर्न सक्छ ?

जापानको युबारी किंग मेलन किन यति महँगो छ ? यसको खेती प्रविधि, स्वाद र नेपालमा यसको व्यावसायिक खेतीको सम्भावना बारे विस्तृत जानकारी यहाँ पढ्नुहोस्।

सामान्यतया हामीले बजारमा देख्ने खरबुजा (Melon) को मूल्य कति पर्ला ? ५ सय वा १ हजार रुपैयाँ ? तर, जापानमा एउटा यस्तो खरबुजा पाइन्छ, जसको मूल्य सुन्दा पत्याउनै गाह्रो हुन्छ। त्यसको नाम हो– युबारी किंग मेलन (Yubari King Melon)।

जापानको होक्काइडो टापुमा फलाइने यो फललाई फलफूलको दुनियाँको ‘रोल्स रोयस’ भनिन्छ। सन् २०१९ को लिलामीमा एक जोडी युबारी मेलन ५० लाख जापानी येन (करिब ५० लाख नेपाली रुपैयाँ) मा बिक्री भएर विश्व रेकर्ड कायम गरेको थियो।

आखिर किन यति महँगो छ त यो फल ? के नेपालमा पनि यसको खेती सम्भव छ ? आउनुहोस्, यसको भित्रि रहस्य खोतल्ने प्रयास गरौँ।

१. के हो युबारी किंग मेलन ?

युबारी किंग मेलन सुन्तला रङको गुदी (Flesh) भएको एक विशेष प्रकारको ‘क्यान्टालोप’ (Cantaloupe) वा ‘मस्क मेलन’ हो। यो जापानको युबारी (Yubari) भन्ने सहरमा मात्र फलाइन्छ।

विशेषता: यो फल एकदमै गोलाकार हुन्छ र यसको बाहिरी बोक्रामा जाली (Net-like pattern) जस्तो बुट्टा हुन्छ।

स्वाद: यो संसारकै सबैभन्दा गुलियो र रसिलो खरबुजा मानिन्छ। मुखमा हाल्नासाथ पग्लिने खालको यसको स्वाद हुन्छ।

२. किन पर्छ यति धेरै मूल्य ?

यसको मूल्य फलको लागि मात्र नभएर किसानको मेहनत, प्रविधि र समर्पण को लागि तिरिन्छ। यसको खेती गर्ने तरिका एकदमै अनौठो र कठिन छ:

ज्वालामुखीको माटो: युबारी सहरको माटोमा ज्वालामुखीको खरानी मिश्रित छ, जसले खेतीको लागि उत्तम वातावरण दिन्छ।

एक बोट, एक फल : सामान्य किसानले एउटा बोटमा धेरै फल फलाउँछन्, तर युबारीका किसानले एउटा बोटमा लागेका धेरै फलहरू काटेर सिर्फ एउटा सबैभन्दा राम्रो फल बाँकी राख्छन्। बोटको सम्पूर्ण तागत र गुलियोपना त्यही एउटा फलमा केन्द्रित होस् भनेर यसो गरिन्छ।

हातले मसाज: फललाई गोलाकार बनाउन र बाहिरी जाली आकर्षक बनाउन किसानले सेतो पन्जा लगाएर फललाई दिनहुँ पुछ्ने र मसाज गर्ने गर्छन्।

घामबाट सुरक्षा: फललाई घामले डढ्न नदिन विशेष प्रकारको टोपी लगाइदिइन्छ।

३. खाने तरिका र बजार

युबारी मेलन जापानमा केवल खानाको लागि मात्र होइन, उपहार (Gift) को लागि प्रसिद्ध छ।

उपहार संस्कृति: जापानमा ‘चुगेन’ भनिने पर्वमा आफूभन्दा ठुला, हाकिम वा आदरणीय व्यक्तिलाई यो मेलन उपहार दिने चलन छ। यो प्रतिष्ठा को विषय हो।

खाने विधि: यसलाई खानु अघि २-३ घण्टा फ्रिजमा राखेर हल्का चिसो बनाइन्छ। त्यसपछि बिचबाट काटेर, बियाँ फालेर चम्चाले कोपेर खाइन्छ।

मूल्य: लिलामीमा ५० लाख परे पनि, बजारमा सामान्य गुणस्तरको युबारी मेलन ५ हजार देखि २० हजार नेपाली रुपैयाँसम्ममा किन्न पाइन्छ।

४. नेपालमा यसको खेतीको सम्भावना

धेरै नेपाली कृषि उद्यमीहरूको मनमा प्रश्न उठ्न सक्छ– “के हामी नेपालमा युबारी मेलन फलाउन सक्छौँ ?”

तथ्य: ‘युबारी किंग’ नाम नै ट्रेडमार्क भएकोले सोही नामबाट बेच्न पाइँदैन र यसको असली बीउ जापानले बाहिर लैजान प्रतिबन्ध लगाएको छ। तर, सोही गुणस्तरको ‘मस्क मेलन’ वा जापानी खरबुजा नेपालमा फलाउन सकिन्छ।

नेपालमा सम्भावनाका आधारहरू:

उपयुक्त हावापानी: जापानको होक्काइडो जस्तै नेपालका पहाडी भेगमा दिउँसो न्यानो र राती चिसो हुने मौसम छ। मुस्ताङ, मनाङ वा काभ्रे र धादिङका उच्च भेगमा ‘ग्रिनहाउस’ भित्र यसको खेती गर्न सकिन्छ।

माटो: पानी नजम्ने, बलौटे दोमट माटो र प्राङ्गारिक मलको प्रयोग गरेर यसलाई फलाउन सकिन्छ।

बजार: नेपालमा ठुला होटल, विदेशी पर्यटक र उपहार संस्कृतिको विकास हुँदै गएकाले एउटा फलको २–३ हजार रुपैयाँ तिर्ने बजार तयार हुँदैछ। भाटभटेनी जस्ता सुपरमार्केटमा अहिले पनि विदेशी मेलन महँगोमा बिक्री भइरहेको छ।

नेपालमा कसरी सुरु गर्ने ?

हाइटेक टनेल: खुल्ला आकाशमुनि यो खेती सम्भव छैन। तापक्रम नियन्त्रण गर्न सकिने टनेल वा ग्रिनहाउस चाहिन्छ।

बीउ: राम्रो जातको हाइब्रिड ‘मस्क मेलन’ को बीउ प्रयोग गर्नुपर्छ।

प्रविधि: “एक बोट, एक फल” को जापानी प्रविधि अपनाउन सके नेपालमै फलेको मेलन पनि विश्व स्तरको हुन सक्छ।

(नोट: यो जानकारीमूलक लेख हो। व्यावसायिक खेती सुरु गर्नु अघि कृषि विज्ञहरूसँग परामर्श लिनुहोला।)