वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. ओम मूर्ति अनिलले खोले रहस्य: तपाईंको भान्साको साधारण तिल नै हो स्वास्थ्यको अमृत, यस्ता छन् १० चमत्कारी फाइदा
काठमाडौं – हाम्रो भान्सामा सजिलै पाइने तर अक्सर बेवास्ता गरिने तिल स्वास्थ्यका लागि एक “सुपर फुड” नै भएको स्वास्थ्य विज्ञहरूले बताएका छन्। विशेषगरी जाडो मौसम र माघे सङ्क्रान्तिमा खाइने तिललाई दैनिक आहारमा समावेश गर्दा विभिन्न दीर्घ रोगबाट बच्न सकिने र शरीरलाई स्वस्थ राख्न सकिने वैज्ञानिक तथ्यहरूले देखाएका छन्।
वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. ओम मूर्ति अनिलले आफ्नो पोडकास्टमार्फत तिलका चमत्कारी फाइदाबारे जानकारी दिँदै यसलाई हाम्रो भान्साको अभिन्न अंग बनाउन सुझाव दिनुभएको छ। उहाँका अनुसार, तिलमा पाइने पौष्टिक तत्वहरूले मुटुदेखि हड्डीसम्म र रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन समेत महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्।
तिलका मुख्य १० स्वास्थ्य फाइदाहरू:
१. मुटु र रक्तचाप नियन्त्रण: तिलमा पाइने म्याग्नेसियम र एन्टिअक्सिडेन्टले रक्तचापलाई नियन्त्रणमा राख्न र रक्तनलीलाई स्वस्थ राख्न मद्दत गर्छ। यसमा रहेको लिग्नेन्स र फाइटोस्टेरोल जस्ता तत्वले शरीरमा हानिकारक कोलेस्ट्रोलको मात्रा घटाएर मुटु रोगको जोखिम कम गर्छ।
२. बलियो हड्डी र जोर्नी: तिल क्याल्सियम, म्याग्नेसियम, र जिंकको उत्कृष्ट स्रोत हो, जसले हड्डीलाई बलियो बनाउँछ। नियमित तिलको सेवनले जाडोमा बढ्ने जोर्नी दुखाइ र बाथ रोगका समस्यामा समेत राहत प्रदान गर्दछ।
३. रोग प्रतिरोधात्मक क्षमतामा वृद्धि: तिलमा पाइने जिंक, सेलेनियम, कपर, र भिटामिन B6 जस्ता तत्वहरूले शरीरको रोगसँग लड्ने क्षमता (इम्युनिटी) लाई बलियो बनाउँछन्, जसले सामान्य संक्रमणबाट बचाउँछ।
४. पाचन प्रणालीमा सुधार: फाइबरको राम्रो स्रोत भएकाले तिलले पाचन प्रणालीलाई स्वस्थ राख्छ र कब्जियतको समस्यालाई हटाउँछ।
५. रक्तकोष निर्माणमा सहयोगी: तिलमा पाइने आइरन, कपर, र भिटामिन B6 जस्ता तत्वहरूले रगतमा रातो तथा सेतो रक्तकोष निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्।
६. प्रोटिनको उत्तम स्रोत: तिल प्रोटिन र आवश्यक एमिनो एसिडको राम्रो स्रोत हो, जुन शाकाहारीहरूका लागि निकै लाभदायक मानिन्छ।
७. सुजन (Inflammation) कम गर्ने: तिलमा एन्टी-इन्फ्लेमेटरी गुण हुन्छ, जसले शरीरमा हुने अनावश्यक सुजनलाई कम गरी विभिन्न रोगको जोखिम घटाउँछ।
८. मेनोपजका लक्षणमा राहत: यसमा पाइने प्लान्ट हर्मोन (फाइटोएस्ट्रोजेन) ले महिलाहरूमा महिनावारी सुक्ने बेला (मेनोपज) देखिने विभिन्न लक्षणहरूलाई कम गर्न मद्दत गर्छ।
९. भिटामिन ‘बी’ को खानी: तिलमा भिटामिन B1, B3, र B6 जस्ता भिटामिनहरू प्रशस्त मात्रामा पाइन्छन्, जसले शरीरलाई ऊर्जा दिन र स्वस्थ राख्न सहयोग गर्छन्।
१०. एन्टिअक्सिडेन्टले भरिपूर्ण: तिलमा प्रशस्त एन्टिअक्सिडेन्ट पाइन्छ, जसले शरीरलाई फ्री रेडिकलबाट हुने क्षतिबाट बचाउँछ र दीर्घ रोगको जोखिम कम गर्छ।
कसरी खाने?
तिललाई सफा गरेर हल्का भुट्ने र त्यसलाई पिसेर धुलो बनाउने। उक्त धुलोलाई नुन, खुर्सानी र कागतीको रस मिसाएर स्वादिष्ट अचार वा चटनीको रूपमा भातसँग दैनिक सेवन गर्न सकिन्छ।
तिल रोग लाग्न नदिने (Prevention) एक प्रभावकारी उपाय हो, तर यसलाई कुनै रोगको उपचारको रूपमा लिनु हुँदैन। स्वस्थ जीवनशैली र सन्तुलित आहारको एक भागको रूपमा तिलको नियमित सेवनले समग्र स्वास्थ्यमा चमत्कारी सुधार ल्याउन सक्छ।