पार्टी प्यालेस र होटलमा ह्वात्तै बढ्यो ‘बेबी कर्न’को माग: विदेशी बट्टाको बासी मकैलाई आफ्नै बारीको ताजा उत्पादनले कहिले फेर्ने?
नेपालमा मकै नफल्ने ठाउँ सायदै होला । तर, हामीले वर्षौँदेखि मकैलाई दानाको रूपमा मात्र प्रयोग गर्दै आएका छौँ । अहिले सहरका होटल, रेस्टुरेन्ट र ठूला पसलहरूमा
यदि तपाईं कम समयमा, थोरै लगानीबाट धेरै आम्दानी गर्न चाहनुहुन्छ भने बेबी कर्न खेती तपाईंका लागि उत्कृष्ट विकल्प हुन सक्छ ।
१. बेबी कर्न भनेको के हो?
धेरैलाई लाग्न सक्छ बेबी कर्न कुनै छुट्टै जातको मकै हो । तर त्यसो होइन । मकैको बोटमा घोगा लाग्न सुरु भएपछि, जुँगा (Silk) निस्किएको ३ देखि ४ दिनभित्र टिपिएको एकदमै कलिलो घोगा नै बेबी कर्न हो । यो यति नरम हुन्छ कि यसको भित्रको खोयासहित पुरै खान सकिन्छ ।
२. बेबी कर्न खेती नै किन गर्ने? (फाइदाहरू)
-
छोटो समयमै आम्दानी: सामान्य मकै पाक्न ४ देखि ५ महिना लाग्छ, तर बेबी कर्न रोपेको ५० देखि ६० दिन (दुई महिना) भित्रै बेच्न तयार हुन्छ ।
-
वर्षमा धेरै पटक खेती: छोटो अवधिमा तयार हुने भएकाले वर्षमा ३ देखि ४ पटकसम्म खेती गरेर धेरै कमाउन सकिन्छ ।
-
दोहोरो फाइदा: कलिलो घोगा नगदमा बिक्री हुन्छ भने बाँकी रहेको हरियो बोट र पात गाईभैँसीका लागि निकै पोषिलो र स्वादिलो घाँस (साइलेज) बन्दछ ।
-
स्वास्थ्यका लागि वरदान: यसमा न्यून क्यालोरी र उच्च फाइबर हुन्छ । तौल घटाउन, पाचन प्रणाली सुधार्न र मुटु रोगीका लागि यो ‘सुपरफुड’ मानिन्छ ।
३. खेती गर्ने सजिलो तरिका
बेबी कर्न खेती गर्ने तरिका सामान्य मकै जस्तै हो, तर केही कुरामा ध्यान दिनुपर्छ:
-
हावापानी र माटो: अत्यधिक जाडो हुने पुस-माघ महिना बाहेक नेपालको तराई र पहाडमा बाह्रै महिना यसको खेती गर्न सकिन्छ । पानी नजम्ने, बलौटे दोमट माटो यसका लागि उपयुक्त हुन्छ ।
-
उपयुक्त जात: नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद् (NARC) ले सिफारिस गरेको ‘रामपुर कम्पोजित’ जात यसका लागि निकै राम्रो मानिन्छ । अन्य उन्नत जातहरू पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ ।
-
रोप्ने दूरी: बेबी कर्नका लागि मकै अलि बाक्लो गरी रोपिन्छ । लहरदेखि लहरको दूरी ४५ सेन्टिमिटर र बोटदेखि बोटको दूरी २० सेन्टिमिटर राख्नुपर्छ ।
-
धान चमार हटाउने (Detasseling): यो सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण काम हो । मकैको बोटको टुप्पोमा भाले फूल (धान चमार) आउने बित्तिकै त्यसलाई हातले थुतेर फालिदिनुपर्छ । यसो गर्दा बोटको शक्ति दाना बनाउनमा खर्च हुँदैन र घोगा कलिलो र गुणस्तरीय बन्छ ।
-
मलखाद: बारी जोत्ने बेला प्रशस्त गोबर मल वा कम्पोस्ट मल हाल्नुपर्छ ।
४. टिपाइ र भण्डारण
मकैको घोगामा जुँगा निस्किएको २-३ दिनभित्रै टिपिसक्नुपर्छ । टिपिसकेपछि बाहिरी खोस्टा नसोली राख्दा यो केही दिनसम्म ताजा रहन्छ । तर, बजार पठाउँदा भने भित्रको पहेँलो कलिलो भाग मात्र देखिने गरी खोस्टा निकालेर प्याक गर्न सकिन्छ ।
५. बजारको सम्भावना
अहिले सहरका पार्टी प्यालेस, पिज्जा पसल, होटल र डिपार्टमेन्टल स्टोरमा यसको ठूलो माग छ । ताजा बेबी कर्नको मूल्य बट्टामा आउने बासी मकैको तुलनामा सस्तो पर्ने र स्वादिलो हुने भएकाले उपभोक्ताले सजिलै किन्छन् । सुरुमा स्थानीय बजार र नजिकका होटलहरूसँग समन्वय गरेर यसको बिक्री वितरण सुरु गर्न सकिन्छ ।
हाम्रो आफ्नै माटोमा उब्जाएको ताजा र अर्गानिक बेबी कर्नले विदेशी आयातलाई विस्थापित मात्र गर्दैन, किसानको आर्थिक अवस्थामा पनि ठूलो सुधार ल्याउँछ । ५० दिनमै प्रतिफल दिने यस्तो खेतीमा युवाहरूले ध्यान दिने हो भने वैदेशिक रोजगारीको विकल्प आफ्नै गाउँघरमा भेटिनेछ ।