स्वास्थ्यका लागि सिप्लिकान: स्वादिलो मात्र होइन, बहुगुणी औषधि पनि
काठमाडौं :नेपालका पहाडी तथा ग्रामीण भेगमा पाइने जंगली साग ‘सिप्लिकान’ स्वादका लागि मात्र नभई स्वास्थ्यका लागि पनि एक उत्कृष्ट विकल्पको रूपमा चर्चामा आएको छ। परम्परागत रूपमा स्थानीयको भान्सामा सीमित यो सागमा लुकेका औषधीय गुणहरूका कारण यसको महत्व बढ्दै गएको छ।
सिप्लिकान विशेषगरी पहाडी क्षेत्रका जंगल, बारीको डिल तथा कान्लामा प्राकृतिक रूपमा उम्रने एक प्रकारको साग हो। स्थानीय बासिन्दाहरूले यसलाई अन्य सागजस्तै टिपेर ल्याई भुटेर वा तरकारीको रूपमा खाने गर्दछन्। यसको स्वाद केही फरक र निकै स्वादिलो हुने भएकाले यो धेरैको रोजाइमा पर्ने गरेको छ।
सिप्लिकानका प्रमुख स्वास्थ्य फाइदाहरू:
पोषणविद्हरूका अनुसार, सिप्लिकान केवल स्वादिलो मात्र नभएर पोषक तत्वहरूको खानी हो। यसका प्रमुख फाइदाहरू निम्न छन्:
-
पाचन प्रणालीमा सुधार: सिप्लिकानमा पाइने फाइबरले पाचन प्रणालीलाई मजबुत बनाउँछ। यसको नियमित सेवनले कब्जियतजस्ता समस्याबाट राहत मिल्नुका साथै समग्र पाचन शक्तिमा सुधार ल्याउँछ।
-
रक्त शुद्धीकरणमा सहयोगी: यस सागमा रगतलाई शुद्ध पार्ने तत्वहरू पनि पाइन्छन्। यसले शरीरबाट विषाक्त पदार्थहरू बाहिर निकाल्न मद्दत गरी रगत सफा राख्न सहयोगी भूमिका खेल्छ।
-
भिटामिन र खनिजको स्रोत: सिप्लिकान भिटामिन ए, सी र आइरनजस्ता अत्यावश्यक पोषक तत्वहरूको राम्रो स्रोत हो। भिटामिन ‘ए’ ले आँखाको स्वास्थ्य सुधार्छ भने भिटामिन ‘सी’ र आइरनले शरीरलाई ऊर्जाशील बनाउन र रक्तअल्पता हुनबाट जोगाउन मद्दत गर्दछ।
-
रोग प्रतिरोधात्मक क्षमतामा वृद्धि: यसमा पाइने एन्टिअक्सिडेन्ट र भिटामिनहरूले शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता (इम्युन पावर) लाई बढावा दिन्छ। यसले सामान्य रुघाखोकी तथा अन्य सङ्क्रमणबाट बच्न शरीरलाई बलियो बनाउँछ।
सिप्लिकान केवल एक सामान्य जंगली साग मात्र नभएर पोषण र औषधीय गुणले भरिपूर्ण एक प्राकृतिक उपहार हो। स्थानीय स्तरमा पाइने यस्ता पोषिला खानेकुराको पहिचान, संरक्षण र प्रवर्द्धन गर्न सके यसले एकातिर स्थानीयको स्वास्थ्यमा सुधार ल्याउनेछ भने अर्कोतिर यसको व्यावसायिक खेतीको सम्भावनालाई पनि उजागर गर्नेछ।