अर्गानिक रायोको साग खेती: स्वस्थ जीवन र किसानको साख जोगाउने अभियान

नेपालको भान्सामा रायोको साग केवल तरकारी मात्र होइन, यो एक संस्कृति जस्तै बनेको छ। तर, पछिल्लो समय बजारमा पाइने सागमा ९९.६ प्रतिशतसम्म ‘अर्गानोफस्फेट’ जस्ता घातक विषादी भेटिनुले उपभोक्तामा त्रास फैलाएको छ। किसानले आफूलाई खान छुट्टै र बजार पठाउन छुट्टै उत्पादन गर्ने प्रवृत्तिले “अन्नदाता” प्रतिको विश्वास धर्मराएको छ। यस्तो अवस्थामा उपभोक्ताको स्वास्थ्य र किसानको सम्मान जोगाउन जैविक (अर्गानिक) खेती नै उत्तम विकल्प हो।

रायोको सागका लागि ठिक्कको चिसो हावापानी उत्तम हुन्छ।

नेपालमा स्थान अनुसार निम्न जातका रायो लोकप्रिय छन्:

रासायनिक विषादीले स्नायु प्रणाली, प्रजनन क्षमता र कलेजोमा गम्भीर असर गर्छ। “मन्द विष” को रूपमा चिनिने यस्ता विषादीको साटो जैविक विधि अपनाउनु पर्छ:

बजारको रासायनिक मल र विषादीको विकल्पमा घरमै निम्न दुई प्रकारका झोल मल बनाउन सकिन्छ:

स्वस्थ नागरिक भए मात्र देश समृद्ध हुन्छ। किसानले “अरूको स्वास्थ्य मेरो जिम्मेवारी” ठानेर जैविक खेती अपनाउने हो भने किसानको बदनाम पनि रोकिन्छ र समाज पनि निरोगी हुन्छ। आजैदेखि विषादी त्यागी अर्गानिक उत्पादनतर्फ लागौँ।