सरकारी उपेक्षामा स्वदेशी तीनपाने: ग्रामीण अर्थतन्त्रको आधार बन्न सक्ने सम्भावना
काठमाडौं– नेपालको मौलिक उत्पादन, कोदोको तीनपाने, ग्रामीण अर्थतन्त्रको एक महत्वपूर्ण आधार बन्न सक्ने प्रचुर सम्भावना बोकेर पनि सरकारी उपेक्षाको शिकार बनेको छ। आयातित र विदेशी ब्राण्डका मदिराले प्राथमिकता पाइरहँदा अनौपचारिक रूपमा उत्पादन र बिक्री भइरहेको स्वदेशी तीनपानेलाई सरकारले न त पूर्ण रूपमा नियन्त्रण गर्न सकेको छ, न त यसलाई व्यवस्थित गरी राष्ट्रिय उत्पादनको रूपमा प्रवर्द्धन गर्न ठोस कदम चालेको छ।
यदि स्वदेशी तीनपानेले उचित बजार व्यवस्थापन र कानुनी मान्यता पाउने हो भने यसले ग्रामीण परिवारका लागि दिगो आयआर्जनको भरपर्दो स्रोत निर्माण गर्न सक्छ। साना घरेलु उद्योगको रूपमा यसको विकासले स्थानीय स्तरमा रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्नेछ, जसले गर्दा युवाहरूलाई गाउँमै रोजगारी मिल्ने र बसाइँसराइ न्यूनीकरणमा समेत सघाउ पुग्ने देखिन्छ। साथै, यसले स्थानीय स्तरमा उत्पादन हुने कोदोको खपत बढाएर किसानलाई प्रत्यक्ष लाभ पुऱ्याउनेछ।
स्थानीय उत्पादकहरू गुनासो गर्छन्, “सरकारले विदेशी र आयातित ब्राण्डलाई सहजै बजार दिन्छ, तर हाम्रो आफ्नै उत्पादनलाई व्यवस्थित गर्न चासो दिँदैन। यदि तीनपानेलाई गुणस्तरीय र कानुनी दायरामा ल्याउने हो भने यसले राजस्वमा पनि योगदान दिन सक्छ।”
यसको उत्पादन र बिक्री वितरणलाई थप व्यवस्थित, गुणस्तरीय र कानुनी दायरामा ल्याउन सके मात्र यसले ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई साँच्चिकै बलियो बनाउन सक्छ। यसका लागि स्पष्ट नीति, गुणस्तर मापदण्ड निर्धारण, उत्पादन प्रक्रियामा सुधार, र बजारीकरणमा सहयोग आवश्यक देखिन्छ। यसो गर्न सकेमा कोदोको तीनपानेले ‘लुकेर बेच्नुपर्ने’ बाध्यताबाट मुक्त भई राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा समेत सकारात्मक योगदान पुऱ्याउन सक्ने सम्भावना छ।
#krishisuchana #krishinews #गाउँकोस्वाद