गर्मीमा अञ्जीर कसरी खाने ? जान्नुहोस् स्वास्थ्य लाभदेखि नेपालमा खेतीको सम्भावनासम्म
काठमाडौं। बालबालिकादेखि वृद्धवृद्धासम्म सबैका लागि फाइदाजनक मानिने अञ्जीर पोषक तत्त्वले भरिपूर्ण एक सुपरफुड हो। तर, यसको प्रभाव तातो हुने भएकाले गर्मी मौसममा यसको सेवन गर्ने कि नगर्ने भन्नेमा धेरैजना दुविधामा पर्छन्। यद्यपि, विज्ञहरूका अनुसार सही तरिकाले सेवन गर्दा गर्मीमा पनि अञ्जीरबाट प्रशस्त फाइदा लिन सकिन्छ। स्वास्थ्य लाभका साथै नेपालमा यसको व्यावसायिक खेतीको सम्भावना पनि बढ्दै गएको छ।
अञ्जीरका अतुलनीय स्वास्थ्य लाभ
अञ्जीरमा प्रोटिन, फाइबर, क्याल्सियम, आइरन, म्याग्नेसियम, फस्फोरस, जिङ्क जस्ता खनिज पदार्थ र विभिन्न भिटामिनहरू पाइन्छन्। यसका औषधीय गुणले पाचन प्रणालीलाई बलियो बनाउने, हड्डी स्वस्थ राख्ने, रगतको कमी हुन नदिने र शरीरलाई ऊर्जा प्रदान गर्ने काम गर्छ। यही कारणले गर्दा यसलाई स्वास्थ्यप्रति सचेत व्यक्तिहरूले आफ्नो आहारमा समावेश गर्छन्।
गर्मीमा अञ्जीर खाने सही तरिका
१. भिजाएर खानुहोस्: यो सबैभन्दा उत्तम तरिका हो। राति सुत्नुअघि २-३ वटा सुकेको अञ्जीरलाई पानीमा भिजाएर बिहान खानुहोस्। यसले अञ्जीरको गर्मीलाई कम गर्छ र पचाउन पनि सजिलो बनाउँछ।
२. सेक र स्मूदीमा: आफ्नो मनपर्ने सेक वा स्मूदीमा २-३ वटा अञ्जीरका टुक्रा हालेर सेवन गर्दा शरीरलाई शीतलता मिल्छ।
३. दूधसँग: राति सुत्नुअघि दूधमा २-३ वटा अञ्जीर उमालेर पिउँदा शरीरलाई गर्मी हुन दिँदैन र स्वास्थ्यका लागि निकै फाइदाजनक हुन्छ।
४. परिकारमा समावेश: खीर, हलुवा जस्ता गुलिया परिकारमा अन्य ड्राई फ्रुट्ससँगै अञ्जीर मिसाएर यसको स्वाद र पौष्टिकता बढाउन सकिन्छ।
ध्यान दिनुहोस्: एक दिनमा २-३ वटाभन्दा बढी अञ्जीरको सेवन नगर्नुहोस्। सीमित मात्रामा खाँदा यसले फाइदा गर्छ, तर अत्यधिक सेवनले हानि पुर्याउन सक्छ।
नेपालमा अञ्जीर खेतीको अवस्था र सम्भावना
स्वास्थ्यप्रतिको बढ्दो जागरूकतासँगै नेपालमा पनि अञ्जीरको माग बढिरहेको छ, जसले गर्दा यसको खेतीतर्फ किसानको आकर्षण देखिएको छ।
हावापानी र माटो: अञ्जीर खेतीका लागि न्यानो र समशीतोष्ण हावापानी उपयुक्त मानिन्छ। पानी नजम्ने, खुकुलो र मलिलो दोमट माटोमा यसको उत्पादन राम्रो हुन्छ। नेपालको तराईदेखि मध्यपहाडी क्षेत्र (करिब १८०० मिटर उचाइसम्म) यसको सफल खेती गर्न सकिन्छ।
बजारको सम्भावना: अञ्जीर एक उच्च मूल्यको फल हो। यसको स्वास्थ्य महत्त्वका कारण शहरी क्षेत्रमा यसको माग उच्च छ। ताजा र सुकाइएका दुवै प्रकारका अञ्जीरले बजारमा राम्रो मूल्य पाउँछन्। व्यावसायिक रूपमा खेती गर्न सकेमा यो किसानका लागि राम्रो आम्दानीको स्रोत बन्न सक्छ र आयात प्रतिस्थापनमा पनि मद्दत पुग्छ।